Melasma to przewlekła przypadłość skórna, która dotyka głównie kobiety. Charakteryzuje się ona pojawieniem się ciemnych, nieregularnych plam na twarzy, szczególnie na policzkach, czole i górnej wardze. Choć nie jest groźna dla zdrowia, może znacząco wpływać na samoocenę i komfort życia. W tym artykule przyjrzymy się bliżej przyczynom powstawania melasmy, czynnikom ryzyka oraz dostępnym metodom leczenia. Dowiesz się, jak rozpoznać pierwsze objawy i kiedy warto skonsultować się z dermatologiem.
W artykule
Czym jest melasma i jak powstaje?
Melasma, znana również jako ostuda, to zaburzenie pigmentacyjne skóry. Objawia się ono występowaniem symetrycznych, brązowych lub szaro-brązowych plam na twarzy, rzadziej na przedramionach i dekolcie. Plamy te powstają w wyniku nadmiernej produkcji melaniny – pigmentu odpowiedzialnego za kolor skóry, włosów i oczu.
Dokładna przyczyna powstawania melasmy nie jest do końca poznana, ale naukowcy wskazują na kilka kluczowych czynników. Główną rolę odgrywają hormony, w szczególności estrogen i progesteron. Dlatego też melasma często pojawia się u kobiet w ciąży (tzw. maska ciążowa), podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej.
Drugim istotnym czynnikiem jest ekspozycja na promieniowanie UV. Promienie słoneczne stymulują melanocyty (komórki produkujące melaninę) do wzmożonej pracy, co może prowadzić do pojawienia się lub nasilenia istniejących już plam. Z tego powodu melasma często nasila się latem i blednie zimą.
Predyspozycje i czynniki ryzyka
Choć melasma może dotknąć każdego, istnieją pewne grupy osób bardziej narażone na jej wystąpienie. Do głównych czynników ryzyka należą:
- Płeć żeńska – melasma występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn.
- Ciemniejsza karnacja – osoby o fototypach skóry III-V według skali Fitzpatricka są bardziej podatne na melasma.
- Pochodzenie etniczne – melasma częściej dotyka osoby pochodzenia latynoskiego, azjatyckiego i afrykańskiego.
- Predyspozycje genetyczne – jeśli ktoś w twojej rodzinie cierpiał na melasma, istnieje większe prawdopodobieństwo, że ty również możesz ją rozwinąć.
Ciekawostka: Badania wykazały, że nawet światło niebieskie emitowane przez ekrany urządzeń elektronicznych może przyczyniać się do powstawania i nasilania melasmy. Dlatego warto rozważyć stosowanie filtrów przeciw światłu niebieskiemu, szczególnie jeśli spędzasz dużo czasu przed komputerem lub smartfonem.
Jak leczyć melasmę?
Leczenie melasmy może być długotrwałe i wymagać cierpliwości. Najlepsze efekty osiąga się, stosując kombinację różnych metod pod nadzorem dermatologa. Oto najczęściej stosowane sposoby leczenia:
- Miejscowe preparaty rozjaśniające – zawierają substancje takie jak hydrochinon, kwas azelainowy, kwas kojowy czy witamina C. Działają one poprzez hamowanie produkcji melaniny lub przyspieszanie złuszczania naskórka.
- Peelingi chemiczne – kontrolowane złuszczanie naskórka przy użyciu kwasów (np. glikolowego, salicylowego) pomaga usunąć przebarwione komórki i stymuluje odnowę skóry.
- Laserowe i światłoterapie – nowoczesne metody, takie jak laser frakcyjny czy IPL (Intense Pulsed Light), mogą skutecznie redukować przebarwienia, ale wymagają serii zabiegów i ostrożnego stosowania.
- Ochrona przeciwsłoneczna – to kluczowy element zapobiegania i leczenia melasmy. Codzienne stosowanie kremu z wysokim filtrem SPF (50+) jest niezbędne, nawet w pochmurne dni.
- Kosmetyki kamuflujące – w trakcie leczenia można stosować specjalistyczne podkłady i korektory, które pomagają ukryć przebarwienia.
Pamiętaj, że leczenie melasmy wymaga czasu i konsekwencji. Najlepsze efekty osiąga się, łącząc różne metody i stosując się ściśle do zaleceń dermatologa.
Podsumowanie – najważniejsze informacje
- Melasma to zaburzenie pigmentacyjne skóry, objawiające się ciemnymi plamami na twarzy.
- Główne przyczyny to hormony i ekspozycja na promienie UV.
- Kobiety, osoby o ciemniejszej karnacji i z predyspozycjami genetycznymi są bardziej narażone.
- Leczenie wymaga kombinacji metod: preparatów miejscowych, peelingów, terapii laserowych.
- Kluczowa jest codzienna ochrona przeciwsłoneczna (SPF 50+).
- Terapia melasmy wymaga cierpliwości i konsekwencji.
źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31802394/
