Sen jest tak samo ważny dla naszego zdrowia jak zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna. Jego znaczenie idzie jednak daleko poza odpoczynek. Podczas gdy na zewnątrz panuje nocna cisza, w naszym organizmie trwają procesy naprawcze i regeneracyjne, które są niezbędne dla zachowania młodości, urody oraz ogólnego samopoczucia. Niewystarczający lub przerywany sen może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, nie tylko dla skóry, ale też dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Zrozumienie roli snu to pierwszy krok do zadbanych i zdrowych nawyków, które procentują każdego dnia.
Sen a regeneracja skóry
Regeneracyjne moce snu mają zdecydowane odzwierciedlenie w stanie naszej skóry. W nocy, w godzinach od 22:00 do 4:00 rano, nasz organizm przechodzi w stan intensywnej odnowy. W tym czasie produkcja kolagenu jest szczególnie wzmożona, a uszkodzenia DNA komórkowego są naprawiane. Częstotliwość podziałów komórkowych osiąga szczyt, co pomaga w zastępowaniu starych, uszkodzonych komórek nowymi, co jest niezbędne do utrzymania miękkiej i elastycznej skóry. Brak snu natomiast prowadzi do zwiększenia poziomu hormonu zwalczającego stres, kortyzolu, który w nadmiarze może zahamować produkcję kolagenu, a tym samym przyspieszyć proces starzenia.
Wpływ snu na poziom hormonów
Zdrowy, nieprzerwany sen pozwala na wyregulowanie poziomu kortyzolu w organizmie. Odpowiednia ilość snu wpływa również na stabilizację poziomów innych hormonów, takich jak ludzki hormon wzrostu (HGH), który jest odpowiedzialny za różne funkcje naprawcze w organizmie, w tym za regenerację skóry. Co więcej, zrównoważony poziom hormonów ma wpływ nie tylko na stan skóry, ale i na nasze zdrowie metaboliczne, tym samym wpływając na naszą wagę. Nadmiar kortyzolu może prowadzić do zwiekszenia zapasu tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w okolicach brzucha, oraz może wpłynąć na powstawanie trądziku i stanów zapalnych skóry.
Sen a waga ciała
Leptyna i grelina, odpowiedzialne odpowiednio za sygnały sytości i głodu, są regulowane podczas snu. Zdrowy sen pozwala utrzymać te hormony w równowadze i unikać podjadania spowodowanego niewyspaniem. Badania wykazują, że osoby śpiące krócej niż zalecane 7-9 godzin postrzegają jedzenie jako bardziej nagradzające, co może prowadzić do kompulsywnego jedzenia i tycia.
Jakość snu a zdrowie psychiczne:
Nieodłączną częścią regeneracji w aspekcie zdrowia psychicznego jest sen REM, czyli faza snu, podczas której dochodzi do intensywnych procesów przetwarzania emocji i doświadczeń z dnia. Pozbawienie naszej psychiki odpowiedniej ilości snu REM może prowadzić do zwiększonego napięcia nerwowego, problemów z koncentracją i ogólnego zmęczenia. Konsolidacja pamięci, kreatywność oraz umiejętności poznawcze – wszystkie są wrażliwe na jakość i ilość naszego snu. Troska o zdrowie psychiczne ma więc bezpośrednie przełożenie na naszą codzienną aktywność, w tym na rutynę pielęgnacyjną i motywację do dbania o naszą urodę.
Sposoby na poprawę jakości snu:
Pierwszym krokiem do lepszego snu jest regularność. Ustalenie regularnych godzin kładzenia się spać i wstawania wzmacnia nasz wewnętrzny zegar biologiczny i ułatwia zasypianie. Drugim czynnikiem jest środowisko – sypialnia powinna być cicha, ciemna i chłodna, z minimalną ilością elektroniki. Należy także pamiętać o unikaniu ekranów co najmniej godzinę przed snem, ponieważ emitowane przez nie światło niebieskie powstrzymuje produkcję melatoniny, hormonu snu.
Podsumowanie
Sen to nieprzenikniony jeszcze w pełni obszar, gdzie nasze ciało przeprowadza najważniejsze prace konserwacyjne. Jest on niezbędny, byśmy mogli cieszyć się dobrym zdrowiem, promienną skórą i świetnym samopoczuciem. Zadbaj o jakość swojego snu, podobnie jak o każdy inny aspekt zdrowego trybu życia, a Twoje ciało i umysł odwdzięczą się Ci maksymalną wydajnością oraz pięknem na lata.
Źródła naukowe:
- Walker, M. P. (2017). Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams. Simon and Schuster.
- Prather, A. A., Janicki-Deverts, D., Hall, M. H., & Cohen, S. (2015). Behaviorally assessed sleep and susceptibility to the common cold. Sleep, 38(9), 1353–1359.
- Greer, S. M., Goldstein, A. N., & Walker, M. P. (2013). The impact of sleep deprivation on food desire in the human brain. Nature Communications, 4, 2259.
- Riemann, D., Berger, M., & Voderholzer, U. (2001). Sleep and depression – results from psychobiological studies: an overview. Biological Psychology, 57(1–3), 67–103.
- Goel, N., Rao, H., Durmer, J. S., & Dinges, D. F. (2009). Neurocognitive consequences of sleep deprivation. Seminars in Neurology, 29(4), 320–339.
Wszystkie wymienione powyżej źródła pokazują, jak kompleksowe jest znaczenie snu dla naszego ciała i umysłu. Zarówno aktualne badania, jak i obszerne opracowania w dziedzinie neurologii i psychologii podkreślają niepodważalną rolę snu w utrzymaniu zdrowia, urody i dobrego samopoczucia.
